3 - استمناء مسأله 1596 - اگر روزه دار استمناء كند - يعنى به غير از جماع كارى كند كه منى از أو بيرون آيد - روزه اش باطل مى شود . مسأله 1597 - اگر بي اختيار منى از انسان بيرون آيد ، روزه اش باطل نيست . مسأله 1598 - هرگاه روزه دار بداند كه اگر در روز بخوابد محتلم مى شود - يعنى در خواب منى از أو بيرون مى آيد - جايز است بخوابد ، واگر محتلم شود روزه اش باطل نمى شود ، واحتياط مستحب آن است كه از خوابيدن خوددارى كند ، مخصوصا در صورتي كه به سبب نخوابيدن به زحمت نمى افتد . مسأله 1599 - اگر روزه دار در حال بيرون آمدن منى از خواب بيدار شود ، واجب نيست از بيرون آمدن آن جلوگيرى كند . مسأله 1600 - روزه دارى كه محتلم شده مى تواند بول كند واستبراء نمايد ، اگر چه بداند به واسطهء بول يا استبراء كردن باقي مانده ء منى از مجرى بيرون مى آيد . مسأله 1601 - روزه دارى كه محتلم شده ، اگر بداند منى در مجرى مانده ودر صورتي كه پيش از غسل بول نكند بعد از غسل منى از أو بيرون مى آيد ، بنابر احتياط واجب بايد پيش از غسل بول كند . مسأله 1602 - كسى كه مى داند اگر عمدا منى از خود بيرون آورد روزه اش باطل مى شود ، در صورتي كه به قصد بيرون آمدن منى مثلا با همسر خود بازى وشوخى كند ، اگر چه منى از أو بيرون نيايد روزه اش باطل وبايد قضا نمايد وبنابر احتياط واجب بايد بقيهء روز را امساك كند . مسأله 1603 - اگر روزه دار بدون قصد بيرون آمدن منى ، مثلا با همسر خود بازى وشوخى كند ، چنانچه اطمينان دارد كه منى از أو خارج نمى شود ، اگر چه اتفاقا منى بيرون آيد روزه ء أو صحيح است ، ولى اگر اطمينان ندارد ، در صورتي كه منى از أو بيرون آيد روزه اش باطل است .